Domuz gribi nedir?
Domuzlarda hastalığa yol açan bir mikroorganizma olan influenza tip A virüsünün insanlarda oluşturduğu solunum yolu hastalığıdır.
Virüs şimdiye kadar insanlarda hastalığa yol açmamakta, sadece domuzlarda görülmekteydi. Ancak, mikroorganizmadaki değişime bağlı olarak ortaya yeni bir formu ( influenza tip A H1N1) çıkmıştır ve solunum yolu ile özellikle yakın temas, öksürmek ve hapşırmak suretiyle insandan insana bulaşabilmektedir.
Kış aylarında görülen gripten (mevsimsel influenza) farkı nedir?
H1N1- Domuz gribi, kış aylarında görülen grip etkeni ile benzer özelliklere sahiptir. Hastalığın bulaşma yolu ve belirtileri de benzerlik göstermektedir. Ancak, yeni H1N1 tipinde virüs, insanları, kuşları ve domuzları etkileyen bir genetik özelliğe sahiptir.
Domuzlarda hastalık en sık ne zaman görülmektedir?
Domuzlar arasında salgınlar bütün yıl boyunca görülmekle birlikte, ılımlı bölgelerde sonbahar ve kış aylarında görülme sıklığı artmaktadır. Birçok ülke domuz topluluklarını domuz gribine karşı aşılamaktadır.
Domuz gribinin insan sağlığına etkileri nelerdir?
İnsanlar arasında domuz gribi enfeksiyonu, tek tek vakalar olarak ya da salgınlar halinde görülebilir. Klinik belirtileri gribe benzerdir.
Domuz gribi tanısı nasıl konulur?
Boğazdan alınan sürüntü örneğinin Pcr yöntemi ile incelenmesi ile konulur. Bu konuda referans laboratuarlar(Refik Saydam veİstanbul Üniv)bulunmaktadır.
H1N1-Domuz gribi nasıl bulaşır?
İnsandan insana (öksürük ile) solunum yolu ile ve bu salgıların bulaştığı eşya ve yüzeylere dokunmakla bulaşır. Hasta insanların el ve ağızlarına dokunma ile eller de bulaştırıcı olabilir. Hastalar belirtilerin başlamasından bir gün önce ve hastalık süresince (7 veya daha fazla gün) bulaştırıcı olurlar. Çocuklar daha uzun süre bulaştırıcı olabilirler.
İnsan H1N1(domuz) gribi vakaları nerelerde görülmüştür?
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 119 ülkede yaklaşık 300.000 kişide hastalık tespit edilmiştir.3917 ölüm meydana gelmiştir.
Domuz(H1N1) gribinin belirtileri nelerdir ?
Domuz influenza A virus enfeksiyonunda ; ateş, öksürük, boğaz ağrısı, vucutta ağrı, yorgunluk/ kırgınlık, başağrısı, üşüme görülebilir. Bazı domuz gribi vakalarında kusma ve ishal de görülmektedir. Mevsimsel gribe benzer şekilde, insandaki domuz gribinin şiddeti hafiften ağıra değişebilmektedir. Ağır vakalarda pnömoni, solunum yetmezliği ve bazen de ölüm görülebilmektedir. Hastalık özellikle genç ve orta yaş grubunu tutmaktadır. Astım, kalp, böbrek, şeker hastalığı gibi kronik sağlık sorunu olanlar, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler ve gebelerde domuz gribi ağır seyredebilmektedir. Özelikle belirtiler; ateş, baş ağrısı, boğaz ağrısı, öksürük, genel vücut ağrısı, halsizlik ve bitkinlik şeklindedir. Bazı vakalarda hiçbir belirti görülmezken ölümle sonuçlanabilmektedir
Domuz eti ve domuz ürünlerini yemek güvenli midir?
Domuz gribinin, usulüne uygun hazırlanan domuz eti veya diğer domuz ürünlerinin yenmesiyle bulaştığına dair bulgumuz yoktur. Domuz influenza virüsu, 70 º C derece ısıtılınca ölmektedir.
Hastalığın görüldüğü ülkelere seyahat edeceğim. Neler yapmam gerekir?
Dünya Sağlık Örgütü tarafından yayınlanmış seyahat kısıtlaması yoktur. Mümkün olduğunca kapalı ve kalabalık ortamlarda bulunulmaması, bulaşma riskini azaltacaktır. Solunum yoluyla bulaşan tüm hastalıklar için olduğu gibi başta sabunla el yıkama gibi kişisel hijyen önlemlerini uygulamak son derece önemlidir. Gidilen ülkelerin yerel otoritelerinin öngördüğü tedbirlere uyulması ve gerektiği durumlarda basit cerrahi maske kullanılması hastalığın bulaş riskini azaltacaktır. Ayrıca grip belirtileri görüldüğünde en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Hastalığın görüldüğü ülkelere seyahat ettim. Ne yapmam gerekir?
2 hafta içinde hastalığın görüldüğü ülkelere ziyarette bulunmuşsanız ve başta 38 º C'den yüksek ateş, öksürük, boğaz ağrısı, vücutta ağrı, yorgunluk/ kırgınlık, baş ağrısı, üşüme, kusma ve ishal gibi grip benzeri belirtileriniz varsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir. Böyle belirtiler sadece grip ya da domuz gribi hastalıkları sonucu ortaya çıkmaz. Zatürree, nezle, bronşit gibi başka birçok solunum yoluyla bulaşan hastalık da benzer belirtiler gösterebilir. Bu durumların ayırt edilebilmesi için en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak gereklidir.
Uluslar arası seyahate çıkmayı planlıyorum, hastalıktan korunmak için neler yapmalıyım?
Halen Dünya Sağlık Örgütü yetkilileri, seyahatin ya da ticaretin kısıtlanması gerekmediğini bildirmektedirler. Genel olarak kişisel temizlik önlemlerinin alınması, kalabalık ve havasız ortamlardan mümkün olduğunca kaçınılması şu an için yeterli önlemlerdir.
Domuz gribinden korunma ve tedavi nasıl olur?
Korunmak için hasta insanlarla yakın temastan kaçınılmalı ve en etkili önlem el yıkamadır. Öksürürken ya da hapşırırken ağız ve burnunuzu tek kullanımlık mendil ile kapatın ve mendili atın. Özellikle hapşırma ya da öksürme sonrasında ellerinizi su ve sabunla yıkayın. Alkol bazlı el dezenfektanları kullanılabilir. Hastalığın başlıca insandan insana, hapşırma, öksürme gibi yollarla bulaştığı düşünüldüğünden hasta, kişilerle temastan kaçınmak uygun bir korunma yöntemidir. Kirli ellerle göz, burun ve ağıza dokunulmamalıdır. Bol sıvı, gıda tüketilip iyi beslenip, dinlenmeye dikkat edilmelidir. Hasta olan kişiler ateş düştükten 24 saat sonrasına kadar evde kalmalı, okul ya da işe gitmemelidir.
"Oseltamivir" ve "Zanamivir" içeren ilaçlar tedavi ve korunma için kullanılmaktadır. Bu ilaçların belirtilerin başlamasını takiben 2 gün içinde alınması gerekir. Antiviral ilaçlar belirtileri rahatlatır ve komplikasyonları önler. Antiviral ilaçların kullanılmasına hekim karar vermelidir. Kontrolsüz kullanılması durumunda virus ilaca direnç kazanmaktadır.
Hastaneye başvurulması gereken durumlar nelerdir?
ÇOCUKLARDA,
* Hızlı ve sıkıntılı solunum,
* Mavimsi cilt rengi,
* Yetersiz sıvı alımı,
* Huzursuzluk
* Ateşle birlikte deri döküntüsü olması
ERİŞKİNLERDE,
* Solunum sıkıntısı,
* Şiddetli baş dönmesi,
* Şiddetli göğüs ve karın ağrısı
* Şuur bulanıklığı,
* Şiddetli kusma olduğunda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
H1N1 Aşısı Nedir?
Amerika da FDA tarafından onaylanmış iki tür aşı üretilmiştir. Birisi kas'a uygulanan ölü virüs aşısı diğeri, buruna uygulanan virulansı azaltılmış canlı aşıdır.
Aşı Kimlere Önerilmektedir?
* Gebelere
* 6 aylıktan küçük çocuklara bakım verenlere
* Sağlık çalışanlarına
* 6ay-24 yaş arasındaki sağlıklı kişilere
* 24-64 yaş arasında olup kronik hastalığı bulunanlara
* 9 yaşından küçüklere bir ay ara ile iki doz,büyüklere tek doz önerilmektedir.
Mevsimsel Grip Aşısı H1N1 gribinden korur mu?
Korumadığı söylenilmektedir. Ancak mevsimsel grip aşısı olanların domuz gribine yakalanmadığı ya da hafif geçirdiğini gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu konu ileriki yıllarda netleşecektir.
Domuz Gribi aşısı mevsimsel grip aşısı ile aynı anda yapılabilir mi?
Ölü H1N1 grip aşısı, ölü mevsimsel grip aşısı da dahil olmak üzere diğer aşılarla beraber yapılabilir.
